1 października 2026 to data obchodów Światowego Dnia Ludzi Starszych. W komunikatach Policji wskazano, że seniorzy bywają aktywni społecznie, ale część z nich doświadcza przemocy, wykorzystywania finansowego, oszustw oraz ryzyka zaginięcia. Materiały służb zwracają uwagę na to, że niektóre krzywdy pozostają niezauważone przez otoczenie, a sprawcami bywają osoby bliskie.
Jakie formy przemocy dotykają osoby starsze?
Przemoc wobec seniorów występuje w różnych postaciach. Pojawiają się zniewagi, izolowanie od rodziny lub znajomych oraz nękanie psychiczne. Występuje także wykorzystywanie majątku i podejmowanie decyzji finansowych bez zgody osoby starszej. Do opisanych przypadków należą także zaniedbanie podstawowych potrzeb związanych z opieką i leczeniem oraz naruszanie nietykalności fizycznej.
Komunikaty Policji informują o zatrzymaniach związanych z przemocą w rodzinie — w ostatnim czasie w sprawach tych pojawiły się m.in. 19-latek podejrzany o znęcanie nad babcią oraz przypadek 21-latka umieszczonego w areszcie. Tego typu interwencje pokazują, że sprawcami nadużyć bywają osoby z najbliższego otoczenia.
Jak działają oszuści i na co uważać?
Oszuści kontaktują się telefonicznie i przez internet, podszywając się pod członków rodziny, pracowników banków lub urzędów. Mechanizmem często wykorzystywanym jest wywołanie silnych emocji i pośpiechu, co ułatwia wyłudzenie pieniędzy. Przestępcy stosują metodę „na legendę”, korzystają z wiadomości SMS, komunikatorów oraz fałszywych stron internetowych.
W kilku komunikatach odnotowano skutki takich działań — jedna seniorka straciła ponad 12 000 zł. Policja podkreśla, że zabezpieczenie informacji i ostrożność przy przekazywaniu danych finansowych mają znaczenie w ograniczaniu strat.
Co robić w sytuacji zaginięcia lub utraty kontaktu?
Osoby starsze, zwłaszcza schorowane lub z zaburzeniami pamięci, mogą łatwo stracić orientację nawet w znanym terenie. Opiekunowie powinni zadbać, aby bliska osoba miała przy sobie kartę lub opaskę z danymi kontaktowymi oraz informacją o chorobach. Przydatne bywają urządzenia z funkcją lokalizacji — zegarki, opaski lub breloki GPS — oraz aktualne zdjęcie osoby, które ułatwia identyfikację.
W sytuacji, gdy bliski nie wraca do domu i nie ma z nim kontaktu, należy niezwłocznie informować służby ratunkowe. Szybkie zgłoszenie zwiększa szanse na odnalezienie osoby. Policja i straż miejska opisały przypadki, w których sprawna reakcja doprowadziła do odnalezienia zagubionej seniorki.
Gdzie szukać pomocy?
Dostępne są specjalne infolinie i całodobowe telefony wsparcia. Telefon zaufania dla Osób Starszych działa pod numerem 22 635 09 54 i oferuje wsparcie psychologiczne w dni powszednie w godz. 17:00–20:00; w środy dodatkowy dyżur dla osób dotkniętych chorobą Alzheimera odbywa się w godz. 14:00–16:00. Ogólnopolskie Pogotowie dla Osób Doznających Przemocy Domowej „Niebieska Linia” pracuje pod numerem 800 120 002, a Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym udostępnia numer 800 702 222. Na nagłe sytuacje służą numery alarmowe 112 i 997.
Ostatni akapit kończy się konkretnym faktem: numery alarmowe działają całodobowo i są bezpłatne.
