środa, 16 września Imieniny: Kornel, Cyprian, Edyta
Sosnowiec
Teraz środa, 16 września 2026
Znani z miasta

Cwi Brandes — działacz ruchu oporu i Ha-Szomer Ha-Cair

Marek Sobczak • 2 min czytania

Cwi Brandes

Cwi Brandes (ur. 1917 w Żarkach, zm. 3 sierpnia 1943 w Będzinie) był żydowskim działaczem ruchu oporu oraz członkiem organizacji Ha-Szomer Ha-Cair. Współorganizował opór w Zagłębiu Dąbrowskim i od stycznia 1943 roku zasiadał w kierownictwie Żydowskiej Organizacji Bojowej w getcie będzińskim.

Podstawowe dane
Imię i nazwiskoCwi Brandes (Zvi Brandes)
Urodzenie1917, Żarki
Śmierć3 sierpnia 1943, Będzin
RolaŻydowski działacz ruchu oporu; członek Ha-Szomer Ha-Cair
Działalność
OrganizacjeHa-Szomer Ha-Cair; Żydowska Organizacja Bojowa (ŻOB)
Znany zWspółorganizacja fermy rolniczej w Żarkach; opór w getcie będzińsko-sosnowieckim

Cwi Brandes pochodził z Żarek i działał aktywnie w młodzieżowej organizacji syjonistycznej. W Żarkach współtworzył wraz z Józefem Kapłanem organizacyjną fermę rolniczą należącą do ruchu Ha-Szomer Ha-Cair. Przed wybuchem oraz w czasie wojny angażował się w przygotowania do oporu przeciwko niemieckiej okupacji. Jego działalność przybrała formy konspiracyjne i zyskała znaczenie w rejonie Zagłębia Dąbrowskiego.

Jaką rolę pełnił w Ha-Szomer Ha-Cair?

Brandes był członkiem młodzieżowej organizacji Ha-Szomer Ha-Cair, która łączyła wychowanie fizyczne z działalnością społeczną. Wspólnie z Józefem Kapłanem założył w Żarkach fermę rolniczą, służącą jako zaplecze organizacyjne i miejsce praktyk dla członków ruchu. Fermy tego typu miały znaczenie dla przygotowań młodzieży oraz dla utrzymania sieci kontaktów przed i w czasie okupacji niemieckiej.

W jaki sposób uczestniczył w ruchu oporu i jakie były losy Brandesa?

W Zagłębiu Dąbrowskim Brandes należał do grup organizujących przeciwstawienie się okupacji i represjom. Od stycznia 1943 roku był członkiem kierownictwa Żydowskiej Organizacji Bojowej w getcie będzińskim, gdzie współpracował z Józefem Kapłanem, Bolesławem Kożuchami i Frumką Płotnicką. Brał udział w przygotowaniach do walki oraz w obronie bunkrów podczas powstania w getcie będzińsko-sosnowieckim. Zginął w Będzinie 3 sierpnia 1943 roku.

Najczęstsze pytania

Gdzie urodził się Cwi Brandes?
Cwi Brandes urodził się w 1917 roku w Żarkach.
Z jaką organizacją był związany Brandes?
Był związany z organizacją Ha-Szomer Ha-Cair i od stycznia 1943 roku należał do kierownictwa Żydowskiej Organizacji Bojowej w getcie będzińskim.
W jaki sposób Brandes działał w Zagłębiu Dąbrowskim?
W Zagłębiu Dąbrowskim współorganizował ruch oporu, uczestniczył w przygotowaniach do walki i brał udział w obronie bunkrów podczas akcji w getcie będzińsko-sosnowieckim.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Marek Sobczak

Nazywam się Marek Sobczak i w redakcji gazetasosnowiec.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Sosnowcem — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również