Wtorek, 1 września Imieniny: Bronisław, Idzi, Remigiusz
Sosnowiec
Teraz Wtorek, 1 września 2026
Znani z miasta

Janusz Arabski — językoznawca i profesor anglistyki

Marek Sobczak • 3 min czytania

Janusz Arabski

Janusz Arabski (24 czerwca 1939–15 września 2015) był polskim językoznawcą i profesorem związanym z Uniwersytetem Śląskim oraz Wyższą Szkołą Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach. Był także członkiem Komitetu Językoznawstwa Polskiej Akademii Nauk.

Dane osobowe
Urodzenie24 czerwca 1939, Siewierz
Zgon15 września 2015
Wykształcenie i stopnie
StudiaFilologia angielska, Uniwersytet Warszawski
StypendiumUCLA, dyplom Bachelor of Arts (1964)
Stopniemagister (1965), doktor (1971), dr hab. (1978), profesor (1989)
Zatrudnienie i stanowiska
UczelnieUniwersytet Śląski; Wyższa Szkoła Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach; Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu; Akademia Finansów i Biznesu Vistula
FunkcjeDyrektor Katedry Nauczania Języka Obcego; prodziekan ds. kształcenia (1981–1987); dyrektor Instytutu Filologii Obcych (1985–2008); prorektor WSZMiJO (1994–2005)
Główne obszary badań
Specjalizacjapsycholingwistyka, glottodydaktyka, leksykografia, wymowa amerykańska, studia kontrastywne
Wybrane publikacje
Przykłady"Wymowa amerykańska" (1987); "Praktyczny kurs wymowy angielskiej dla Polaków" (2013); "Słownik angielskich frazemów akademickich" (2009)

Janusz Arabski wychował się w leśniczówce w Siewierzu i tam ukończył szkołę średnią. Studiował filologię angielską na Uniwersytecie Warszawskim, w trakcie studiów otrzymał stypendium na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles, gdzie zdobył dyplom Bachelor of Arts.

Życiorys i wykształcenie

W latach 60. rozpoczął karierę akademicką po ukończeniu studiów magisterskich w 1965 roku. Po studiach został zatrudniony na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu i współuczestniczył w tworzeniu kierunku anglistyka na tej uczelni. W 1971 roku uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie pracy "Infinitival Constructions in English and Polish".

Kariera i dorobek naukowy

W 1973 roku przeniósł się do Katowic, gdzie objął etat na nowo utworzonej anglistyce Uniwersytetu Śląskiego i został dyrektorem Katedry Nauczania Języka Obcego. W 1978 roku uzyskał habilitację na podstawie pracy "Errors as Indications of the Development of Interlanguage", a w 1989 roku otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych.

W Uniwersytecie Śląskim pełnił funkcje prodziekana ds. kształcenia w latach 1981–1987 oraz dyrektora Instytutu Filologii Obcych od 1985 do 2008 roku. Zajmował się badaniami nad przyswajaniem języka ojczystego przez dzieci, organizacją nauczania języków obcych oraz psycholingwistyką. Był promotorem 21 prac doktorskich oraz recenzentem wielu dysertacji habilitacyjnych i doktorskich.

Działalność dydaktyczna i współpraca z uczelniami

Arabski zorganizował Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Sosnowcu i w latach 1990–1998 pełnił tam funkcję dyrektora. Był konsultantem naukowym w kolegiach językowych w Jastrzębiu-Zdroju i Częstochowie. Współtworzył Wyższą Szkołę Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach, gdzie był prorektorem w latach 1994–2005 i pozostał zatrudniony do końca życia. Pracował także w Akademii Finansów i Biznesu Vistula.

Uczestniczył w ponad 100 konferencjach krajowych i międzynarodowych. Wygłaszał wykłady jako profesor wizytujący na uniwersytetach w USA i w Ameryce Łacińskiej oraz w wielu ośrodkach europejskich i azjatyckich; odczyty miał m.in. w Toronto, Tokyo, Seulu, Sofii i Brisbane.

Członkostwa i odznaczenia

Był związany z Polskim Towarzystwem Neofilologicznym. Należał do Polskiej Akademii Nauk i do Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Pełnił funkcję prezydenta Międzynarodowego Towarzystwa Psycholingwistyki Stosowanej (ISAPL) oraz zasiadał w Komitecie Językoznawstwa PAN.

Otrzymał Krzyż Kawalerski i Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. 26 listopada 2004 roku Prezydent RP przyznał mu Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski za zasługi dla rozwoju polskiej anglistyki.

Oświadczenie lustracyjne i orzeczenie sądu

12 marca 2008 roku w oświadczeniu lustracyjnym Janusz Arabski przyznał się do współpracy z organami bezpieczeństwa państwa w latach 1969–1983. Sąd Apelacyjny w Katowicach, na podstawie zebranej dokumentacji i zeznań świadków, orzekł, że kontakty Arabskiego z Służbą Bezpieczeństwa były świadomym zaangażowaniem w charakterze kontaktu służbowego o pseudonimie "Arski".

Zmarł 15 września 2015 roku.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Janusz Arabski?
Urodził się 24 czerwca 1939 roku w Siewierzu.
Z jakimi uczelniami był związany?
Był związany z Uniwersytetem Śląskim, Wyższą Szkołą Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach, Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Akademią Finansów i Biznesu Vistula.
Jakie były główne obszary jego badań?
Zajmował się psycholingwistyką, glottodydaktyką, leksykografią, wymową amerykańską oraz studiami kontrastywnymi.
Czy współpracował ze Służbą Bezpieczeństwa?
W oświadczeniu lustracyjnym przyznał się do współpracy w latach 1969–1983. Sąd Apelacyjny w Katowicach orzekł, że kontakty miały charakter świadomego zaangażowania jako kontakt służbowy o pseudonimie 'Arski'.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Marek Sobczak

Nazywam się Marek Sobczak i w redakcji gazetasosnowiec.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Sosnowcem — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również