3 września 2026 roku zaczynają obowiązywać przepisy wprowadzające m.in. okres próbny dla osób rozpoczynających prowadzenie samochodów oraz bezwzględny zakaz spożywania alkoholu dla kierowców objętych tym okresem. Nowe regulacje określają też zasady dla młodych kierowców, zmiany w systemie punktów karnych i surowsze sankcje za prowadzenie mimo decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W tekście przedstawiono najważniejsze postanowienia dotyczące obowiązków i konsekwencji dla kierujących.
Jak będzie wyglądał okres próbny?
Osoba, która po raz pierwszy otrzyma uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, znajdzie się w okresie próbnym. Dla osób, które uzyskały prawo jazdy po ukończeniu 18 lat, okres ten będzie trwał 2 lata. W przypadku osób, które uzyskają uprawnienia w wieku 17 lat, okres próbny potrwa 3 lata, ale nie będzie obowiązywał dłużej niż do ukończenia 20. roku życia. Okres rozpoczyna się z chwilą nabycia uprawnień, a nie od daty fizycznego wydania dokumentu.
Kierujący objęci okresem próbnym będą podlegać zasadzie 0,0 promila, co oznacza zakaz prowadzenia pojazdu po spożyciu alkoholu. Zakaz obejmuje także środki działające podobnie do alkoholu. Pozostali kierowcy będą podlegać odpowiedzialności rozpoczynającej się od poziomu 0,2 promila.
Jakie ograniczenia dotyczą kierowców niepełnoletnich?
Osoby, które zdobędą prawo jazdy kategorii B przed ukończeniem 18 lat, będą mogły prowadzić pojazd wyłącznie na terytorium Polski do osiągnięcia pełnoletności. Przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania uprawnień, a nie dłużej niż do 18. roku życia, młody kierowca będzie mógł prowadzić tylko w obecności doświadczonego kierowcy.
Osoba towarzysząca młodemu kierowcy musi mieć ukończone 25 lat, posiadać prawo jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat, siedzieć na przednim fotelu pasażera, być trzeźwa i w ciągu ostatnich 5 lat nie mieć orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. Dodatkowo młody kierujący do ukończenia 18 lat nie będzie mógł wykonywać pracy jako taksówkarz, realizować okazjonalnego przewozu osób ani prowadzić transportu drogowego rzeczy, na przykład jako kurier.
Jakie konsekwencje wiążą się z punktami karnymi i naruszeniami?
Kierowca objęty okresem próbnym, który zgromadzi więcej niż 12 punktów karnych, będzie miał obowiązek odbyć praktyczne szkolenie w ośrodku doskonalenia techniki jazdy. Na ukończenie tego szkolenia przewidziano termin jeden rok. W sytuacji przekroczenia 20 punktów karnych w pierwszym roku od uzyskania prawa jazdy starosta cofnie uprawnienia do kierowania pojazdami.
Ustawowy okres próbny może zostać przedłużony o kolejne 2 lata, jeśli początkujący kierowca dopuszcza się określonych wykroczeń zagrożenia w ruchu drogowym i takie naruszenia zostaną stwierdzone prawomocnym rozstrzygnięciem. Do listy istotnych wykroczeń należą między innymi spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu, kierowanie pojazdem po alkoholu, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu oraz naruszenia przepisów dotyczących pierwszeństwa przejazdu.
Co grozi za prowadzenie mimo zatrzymania prawa jazdy?
W przypadku prowadzenia pojazdu pomimo decyzji o czasowym zatrzymaniu prawa jazdy starosta cofnie uprawnienia do kierowania pojazdami na okres 5 lat. Po upływie tego okresu konieczne będzie ponowne uzyskanie uprawnień, w tym zdanie wymaganego egzaminu państwowego. Sankcja ta dotyczy wszystkich kierujących bez względu na staż posiadania prawa jazdy.
Zaistniałe zmiany wprowadzają zarówno nowe obowiązki, jak i surowsze konsekwencje administracyjne i karne dla osób rozpoczynających samodzielne kierowanie pojazdami.
