Zamek Sielecki stoi w dzielnicy Sielec nad Czarną Przemszą i wyróżnia się układem wynikającym z dawnej funkcji obronnej. Budowla zachowała wieże narożne oraz elementy pierwotnej bryły, chociaż jej kształt uległ zmianom w kolejnych przebudowach i remontach.
Jaka jest historia Zamku Sieleckiego?
Początki zamku sięgają prawdopodobnie XV wieku; wzmianki o obiekcie obronnym pojawiają się już w źródłach z początku XV wieku, a badania archeologiczne wskazują na średniowieczne początki zabudowy. W 1620 roku Sebastian Minor z Przybysławic zakończył budowę murowanego założenia na planie czworoboku z dziedzińcem; o tym etapie przypomina zachowana tablica w kaplicy.
Kolejni właściciele to Modrzewscy, Tęgoborscy, a później między innymi płk Michał Żuliński i szambelan Jordan Stojewski. W 1802 roku zamek przeszedł na własność pruskiego generała Schimmelpfennig von der Oye, a następnie znalazł się w rękach księcia pszczyńskiego Ludwika Anhalt-Coethen von Pless. Po pożarze w 1824 roku zamek odbudowano w 1832 roku; podczas prac rozebrano skrzydło wschodnie i zasypano fosy. W XIX wieku obiekt zmieniał przeznaczenie i właścicieli, a w okresie międzywojennym pełnił funkcje biurowe dla spółki górniczej rodziny Renard.
Jak zbudowany jest Zamek Sielecki?
Pierwotnie była to fortalicja o charakterze obronnym; w 1620 roku założenie przekształcono w układ czteroskrzydłowy z narożnymi wieżami, prawdopodobnie wykorzystując wcześniejsze mury. Konstrukcja powstała z łamanego kamienia wapiennego i cegły. Budynek jest piętrowy i podpiwniczony.
Po przebudowach z XIX wieku zamek ma dziś plan podkowy i trzy skrzydła z otwartym dziedzińcem. W północnym skrzydle na pierwszym piętrze zachowała się kaplica przykryta sklepieniem kolebkowym z lunetami i dekoracją stiukową o układzie geometrycznym. Dachy są dwuspadowe i kryte blachą, baszty mają hełmy namiotowe, a dach kaplicy jest czterospadowy z baniastą wieżyczką zwieńczoną ośmioboczną latarnią.
Jakie funkcje pełnił zamek i co dzieje się obecnie?
W XIX i XX wieku zamek wykorzystywano na cele biurowe i wystawiennicze. Po 1945 roku mieściła się tam administracja kopalni "Sosnowiec" oraz czasowo Muzeum Górnictwa. W latach 1977–1980 przeprowadzono generalny remont i od 1982 roku w zamku udostępniono eksponaty Centralnej Wzorcowni Szkła Polskiego oraz Muzeum Szkła Współczesnego.
W latach 1990–1995 obiekt był adaptowany na salę ślubów Urzędu Stanu Cywilnego, restaurację i kompleks konferencyjny, jednak z powodu złego stanu technicznego zamknięto go w 1995 roku. Rada Miejska zdecydowała o renowacji; prace konserwatorskie i badania archeologiczne przeprowadzono w latach 1999–2002. W 2002 roku powołano samorządową instytucję Sosnowieckie Centrum Sztuki-Zamek Sielecki, która organizuje wystawy, koncerty i spotkania okołokulturalne. W 2015 roku prowadzono kolejny etap prac konserwatorskich z zabiegami przy polichromii i ekspozycją odkrywek archeologicznych pod podłogą wieży.
W 2002 roku powołano Sosnowieckie Centrum Sztuki-Zamek Sielecki.
Informacje praktyczne
- Adres: Zamkowa 2, 41-200 Sosnowiec — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: sob–nd 15:00–19:00, wt–pt 10:00–18:00
- Telefon: +48322663842
- Strona internetowa: zameksielecki.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,5 (598 opinii)
