| Podstawowe informacje | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Jan Badura |
| Urodzenie | 27 listopada 1898, Czechów |
| Zgon | 16 listopada 1966, Rybnik |
| Zawód / rola | Działacz ruchu komunistycznego |
| Partie | Komunistyczna Partia Robotnicza Polski; Komunistyczna Partia Francji; Polska Partia Robotnicza |
| Miejsca działania | Rosja, Francja, Polska |
| Odznaczenia | Złoty Krzyż Zasługi; Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski |
| Rodzina | Żona Janina (z domu Pietras), syn Zenon |
Jan Badura urodził się 27 listopada 1898 roku i przez wiele lat angażował się w organizacje robotnicze oraz komunistyczne w trzech krajach. Jego działalność obejmowała uczestnictwo w rewolucji rosyjskiej, pracę w środowiskach związkowych we Francji oraz pełnienie funkcji w strukturach partyjnych po powrocie do Polski.
Jak wyglądały wczesne lata i udział w rewolucji?
Pochodził z ziemi pińczowskiej, lecz dzieciństwo i młodość spędził w Sosnowcu, gdzie jego rodzice — Jan i Agnieszka — osiedlili się na stałe. Po kilku latach nauki podjął pracę w Będzinie, a podczas I wojny światowej znalazł się w Rosji i pracował m.in. na Dworcu Fińskim w Petersburgu oraz w fabryce Metalizator.
W czasie rewolucji lutowej wstąpił do Czerwonej Gwardii i brał udział w rewolucji październikowej. Następnie służył w mariańskim pułku, a w lutym 1918 wstąpił do Armii Czerwonej. Pod Pskowem dostał się do niewoli niemieckiej i trafił do Czerska, gdzie ciężko zachorował i leczył się jeszcze po odzyskaniu przez Polskę niepodległości.
Jak wyglądała działalność Jana Badury we Francji?
W sierpniu 1926, zagrożony aresztowaniem w Polsce, wyjechał do Francji i podjął pracę w kopalni Beraudiere w Ricamarie. Wkrótce zaangażował się w Confédération générale du travail unitaire, a kilka miesięcy później przystąpił do Komunistycznej Partii Francji.
W 1927 został aresztowany; pod groźbą wydalenia często zmieniał miejsce pracy i pobytu, lecz nie zaprzestał działalności. W 1936 uzyskał ponowny pobyt i osiadł w Saint-Chamond, gdzie pracował w fabryce i działał w organizacjach takich jak Międzynarodowa Organizacja Pomocy Rewolucjonistom oraz Towarzystwo Przyjaciół ZSRR. Angażował się też w pomoc dla Republiki Hiszpańskiej.
10 lutego 1941 został aresztowany przez Niemców i osadzony w obozie w Le Vernet, a po czterech miesiącach wysłano go na przymusowe roboty do Niemiec. W lipcu 1942 uciekł do Francji i uczestniczył w ruchu oporu. W czerwcu 1943 ponownie trafił do aresztu; ze względu na ciężką chorobę zwolniono go z obozu z nakazem pobytu w Saint-Chamond. Był współzałożycielem Polskiej Partii Robotniczej we Francji.
Jakie funkcje pełnił po powrocie do Polski?
W maju 1948 Jan Badura powrócił z rodziną do Polski i powierzono mu stanowisko burmistrza Mirska. Od 1 stycznia 1949 do marca 1950 pełnił funkcję I sekretarza Komitetu Miejskiego PZPR w Mirsku. Przez kolejne trzy miesiące pracował w Komitecie Powiatowym PZPR w Lwówku Śląskim, a następnie kierował Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Środzie Śląskiej.
Z uwagi na zły stan zdrowia 1 października 1951 został wicedyrektorem uzdrowiska w Iwoniczu-Zdroju. Po roku przeniósł się do Katowic i do września 1953 kierował Wojewódzkim Urzędem Kontroli Prasy. Później pracował w Zakładach Metalowych Huta Silesia w Rybniku. 1 września 1957, z powodu choroby, przeszedł na rentę, lecz nadal uczestniczył w życiu partyjnym.
Jakie były odznaczenia i życie prywatne?
W 1949 otrzymał Złoty Krzyż Zasługi. Otrzymał też Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. Żonaty był z Janiną z domu Pietras, z którą miał syna Zenona.
Jan Badura zmarł 16 listopada 1966 w Rybniku. Został pochowany na cmentarzu Parafii Św. Barbary w Sosnowcu 19 listopada 1966.
