środa, 16 września Imieniny: Kornel, Cyprian, Edyta
Sosnowiec
Teraz środa, 16 września 2026
Znani z miasta

Edmund Buła — żołnierz i szef Wojskowej Służby Wewnętrznej

Marek Sobczak • 3 min czytania

Edmund Buła

Edmund Buła (17 października 1926–11 lipca 2012) był oficerem Ludowego Wojska Polskiego, generałem brygady i szefem Wojskowej Służby Wewnętrznej w latach 1986–1990.

Dane podstawowe
Imię i nazwiskoEdmund Buła
Urodzenie17 października 1926, Zagórze (koło Sosnowca)
Śmierć11 lipca 2012, Wrocław
Zawód / rolaoficer LWP, szef Wojskowej Służby Wewnętrznej
Stopieńgenerał brygady (nominacja 1987)
WykształcenieWyższa Szkoła Rolnicza, zootechnik
Najważniejsze funkcjeszef WSW (1986–1990); attaché wojskowy w Belgradzie (1976–1980)
Rodzinażona Barbara z domu Korba (od 1951), syn
Miejsce pochówkucmentarz Osobowicki, Wrocław (pochowany 14 VII 2012)

Edmund Buła rozpoczął służbę w kontrwywiadzie wojskowym w 1945 roku i przez kolejne dekady zajmował stanowiska w strukturach Informacji Wojska Polskiego oraz Wojskowej Służbie Wewnętrznej. W 1986 roku objął stanowisko szefa WSW; pełnił je do 31 lipca 1990 roku.

Życiorys i przebieg służby

Urodził się w Zagórzu koło Sosnowca w rodzinie Józefa i Bronisławy. Ukończył Wyższą Szkołę Rolniczą i wykształcenie zootechnika. Służbę wojskową w kontrwywiadzie rozpoczął w 1945 jako słuchacz Kursu Oficerów Informacji. W kolejnych latach pełnił funkcje oficera informacji w 17 Dywizji Piechoty, 28 pułku piechoty oraz w Oddziale II Głównego Zarządu Informacji.

W latach 1951–1953 pracował w Okręgowym Zarządzie Informacji nr 8 w Gdyni, a następnie w strukturach Marynarki Wojennej i Lotnictwa Marynarki Wojennej. W 1955–1956 odbył kurs specjalny w Wyższej Szkole KGB w Moskwie. Po powrocie został zastępcą szefa Zarządu Informacji Wojsk Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju w Warszawie.

Stanowiska kierownicze i wydarzenia z lat 1968–1996

Po przekształceniu struktur Informacji Wojska Polskiego w Wojskową Służbę Wewnętrzną w 1957 roku, Buła objął stanowiska szefa oddziałów WSW we Wrocławiu i Śląskim Okręgu Wojskowym. Jako przewidziany przy mobilizacji szef Zarządu WSW 2 Armii brał udział w operacji interwencyjnej w Czechosłowacji w 1968 roku.

W latach 1976–1980 pełnił funkcję attaché wojskowego, lotniczego i morskiego przy Ambasadzie PRL w Belgradzie. W 1980 roku powrócił do centrali WSW jako główny specjalista, a następnie został zastępcą szefa WSW. 15 października 1986 roku objął stanowisko szefa Wojskowej Służby Wewnętrznej; stopień generała brygady otrzymał 9 października 1987 roku. Funkcję szefa WSW pełnił do 31 lipca 1990 roku.

W latach 1988–1989 wydał rozkazy dotyczące zniszczenia części akt GZI MON i WSW przechowywanych w Archiwum Szefostwa WSW w Mińsku Mazowieckim; wcześniej polecił wykonanie mikrofilmów i przesłanie ich do ZSRR. Za zniszczenie aktów został skazany 26 czerwca 1996 przez Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego na dwa lata pozbawienia wolności w zawieszeniu na trzy lata.

Awanse i najważniejsze odznaczenia

W czasie służby awansował od podporucznika w 1945 roku do stopnia generała brygady w 1987 roku. Poniżej najważniejsze stopnie i wybrane odznaczenia.

  • Podporucznik – 1945
  • Kapitan – 1949
  • Major – 1953
  • Podpułkownik – 1958
  • Pułkownik – 1967
  • Generał brygady – 1987

Wybrane ordery i odznaczenia:

  • Order Sztandaru Pracy I klasy (1988)
  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1968) — za udział w operacji "Dunaj"
  • Krzyż Walecznych — za walki z UPA w kwietniu 1946
  • Medale i odznaczenia PRL oraz odznaczenia zagraniczne, m.in. Order Wojny Ojczyźnianej I stopnia (ZSRR, 1968)

Mieszkał we Wrocławiu. Był żonaty od 1951 roku z Barbarą z domu Korba, która pracowała w służbie zdrowia przez 42 lata; małżeństwo miało syna. Zmarł 11 lipca 2012 we Wrocławiu.

Pochowany 14 lipca 2012 roku na cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu (pole 39, rząd 1 od pola 40, grób 355).

Najczęstsze pytania

Kiedy Edmund Buła był szefem Wojskowej Służby Wewnętrznej?
Był szefem Wojskowej Służby Wewnętrznej od 15 października 1986 do 31 lipca 1990 roku.
Za co został skazany w 1996 roku?
Sąd skazał go 26 czerwca 1996 za zniszczenie akt GZI MON i WSW przechowywanych w archiwum Szefostwa WSW; wyrok to dwa lata więzienia w zawieszeniu na trzy lata.
Gdzie i kiedy Edmund Buła został pochowany?
Został pochowany 14 lipca 2012 na cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu, pole 39, rząd 1 od pola 40, grób 355.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Marek Sobczak

Nazywam się Marek Sobczak i w redakcji gazetasosnowiec.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Sosnowcem — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również